ความหมายของ “พื้นที่ว่าง”
ผมทำงานเกี่ยวข้องกับการออกแบบเว็บไซต์ และแทบทุกครั้งที่เราทำเว็บให้ใครเสร็จ จะมีข้อวิจารณ์ว่า “มันดูโล่งๆ ไปนะ” หรือ “น่าจะหาอะไรมาใส่ที่ว่างๆ ตรงนี้”
ไม่เพียงคนไทยจำนวนมากที่มองไม่เห็นความหมายของพื้นที่ว่าง แต่คนเอเชียสมัยใหม่กำลังแห่กันไปในทิศทางเดียวกัน อาจจะเป็นเพราะอารยธรรมประดิษฐ์ย้อนยุคของเกาหลี หรือความหลงใหลไปในลวดลาย สีสัน และความซับซ้อนที่ไม่รู้จักจบสิ้นของโลกสมัยใหม่
ตอนวัยรุ่นผมเรียนแต่งเพลง ได้ยินใครสักคนพูดว่า เครื่องหมายหยุดในโน้ตเพลงมีความสำคัญยิ่งกว่าตัวโน้ต เพราะเพลงแต่งขึ้นมาจาก “ความว่างเปล่า” โดยนักแต่งเพลงค่อยๆ เติมตัวโน้ตลงไปทีละตัวอย่างมีความหมาย แต่ถ้าตัวโน้ตเยอะเกินไป เราก็จะลืมไปว่าพื้นที่ว่างนั่นเองเป็นรากฐานของความหมาย
เช่นเดียวกับในงานศิลปะอื่นๆ รวมถึงการออกแบบเว็บไซต์ พื้นที่ว่างขาวๆ คือรากฐานของหน้าตาเว็บที่องค์ประกอบต่างๆ ถูกจัดวางตามจุดต่างๆ อย่างจงใจและมีความหมาย พื้นที่ว่างเป็นเส้นแบ่งส่วนธรรมชาติที่ดีที่สุด ประหยัดที่สุด (ไม่เสียเวลาโหลด) และเข้าใจง่ายที่สุด มันเป็นจุดพักสายตา และเครื่องแสดงอารมณ์ที่นิ่ง เป็นกลาง และสะอาด
เมื่อผมต้องออกแบบเว็บ ผมจะให้ความสำคัญอย่างสูงกับการเว้นพื้นที่ว่าง ตั้งแต่ขอบนอกกับขอบใน logo กับขอบใน พื้นที่ระหว่างบล็อก จนไปถึงพื้นที่ระหว่างบรรทัดตัวหนังสือ
การเน้นย้ำพื้นที่สีขาว ลึกๆ อาจเป็นการเน้นย้ำถึงสภาวะจิตที่ไร้การปรุงแต่ง คือจิตต้นกำเนิดที่มีสภาพบริสุทธิ์ ขึ้นอยู่กับเราที่จะเลือกเอาอะไรแต่งเติมลงไปเท่านั้นเอง
ใช่แล้วพื้นที่ว่างมีส่วนสำคัญในการออกแบบเป็นอย่างมาก ที่ผมเห็นเวปของไทยส่วนใหญ่ จะใส่ทุกอย่างลงไป ดูแล้วไม่ค่อยสบายตา หาอะไรก็ยาก
อาจจะต้องโทษเว็บไทยอันดับ 1, 2, และ 3 (จาก truehits) ที่วางรากฐานรสนิยมแบบนี้น่ะครับ
ลองอ่าน designing design ของ Hara ดิ มีบทหนึ่งเป็นเรื่องนี้เลย น่าสนใจมาก พักนี้นายกลายเป็น blogger คุณภาพแล้วแฮะ ดีใจด้วย
โอว ปกติก็พยายามจะใส่ที่ว่างเข้าไปด้วย แต่เป็นคนพิการทางศิลปะมาแต่กำเนิด เลยวาดไม่ออกฟ่ะ