จาก request นักศึกษาว่าอยากเห็นเกรดเร็วๆ ได้ผลโดยทั่วไปดังนี้ครับ

• กลุ่มละคอน JC เกรด B+
  • เหตุผล: มีการวางแผนและความตั้งใจดี การวิเคราะห์ทั้งระหว่างทำงานและวิเคราะห์ผลน่าสนใจ เห็นภาพการทำงานร่วมกันดี ยังสามารถปรับปรุงด้านการต่อยอดและขยายความสนใจไปยังกลุ่มคนที่กว้างขึ้น
• กลุ่ม JC Showcase เกรด B+
  • เหตุผล: มีความตั้งใจและความพยายามในการศึกษาเทคนิควิธีดี เห็นภาพการทำงานร่วมกันดี ยังสามารถปรับปรุงเนื้องาน โดยเฉพาะการต่อยอดความสนใจออกไปยังวงกว้างขึ้น
• กลุ่ม Training Day เกรด B
  • มีปัญหาเรื่องการวางแผนและการตัดสินใจ การทำงานร่วมกันยังไม่เป็นเอกภาพ อย่างไรก็ตามเห็นความพยายามดีภายในระยะเวลาที่จำกัด

ช่วงนี้กำลังร่วมพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลในประเทศไทย บังเอิญไปเจอบทความใน The Library Quarterly ชื่อ Cultural Dimensions of Digital Library Development เขียนโดย Marija Dalbello ซึ่งเป็นอาจารย์ที่ Rutgers – The State University of New Jersey บทความนี้มีสองตอน ต่อไปนี้จะสรุปสาระสำคัญของตอนแรก

• การพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลในห้องสมุดแห่งชาติในยุโรป เริ่มมาตั้งแต่ยุค 1990s โดยถึงแม้ห้องสมุดแต่ละประเทศจะมีโครงการของตัวเอง แต่ทั้งหมดอยู่ภายใต้กรอบการสนับสนุนทางนโยบายของสหภาพยุโรป เช่น Information Society Technologies Fifth Framework Programme (IST-FP5)
• ในปี 2002 มีห้องสมุดในยุโรปที่มีโครงการห้องสมุดดิจิทัลเพียง 15 จาก 43 แห่ง แต่ปัจจุบันมีเกือบทั้งหมด
• ในยุคแรก (1990s – 2002) ห้องสมุดดิจิทัลในยุโรปมุ่งเน้นการสงวนรักษาและเผยแพร่สมบัติทางวัฒนธรรม (Cultural heritage) ผ่านการ digitise หนังสือหายากและ special collection
• การเข้าใจว่าวัฒนธรรมเกี่ยวข้องกับห้องสมุดดิจิทัลอย่างไร ต้องเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมกับสังคมก่อน ว่ามี 3 แบบ
  • Cultural imperative: ความจะเป็นทางวัฒนธรรมเป็นตัวนำให้เกิดห้องสมุดดิจิทัล
  • Technological determinism: เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าทำให้เกิดห้องสมุดดิจิทัล
  • Mixed-model: ผสมกันทั้งสองอย่าง เช่น การมีเทคโนโลยีทำให้ห้องสมุดพยายามใช้เทคโนโลยีนั้นให้เกิดประโยชน์ (นั่นคือการ digitise นั่นเอง) เพื่อตอบสนองต่อภารกิจของห้องสมุดที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์และเผยแพร่วัฒนธรรม และทำให้สถานะของห้องสมุดมั่นคงขึ้นท่ามกลางความเปลี่ยนแปลง
• ตัวอย่างความสัมพันธ์ระหว่างวัฒนธรรมกับห้องสมุด: ในอังกฤษ ห้องสมุดแห่งชาติ (The British Library – BL) ไม่เพียงทำห้องสมุดดิจิทัลในเชิงเนื้อหา แต่ยังมีระบบการรับเนื้อหาดิจิทัล (digital material acquisition) และระบบการเคลียร์ลิขสิทธิ์
  • กระทรวงวัฒนธรรมอังกฤษ มีบทบาทในการกำหนดทิศทางห้องสมุดดิจิทัลให้เป็นแนวการนำเสนอเอกลักษณ์ของอังกฤษในระดับนานาชาติ โดยการตั้งคณะกรรมการและทำรายงานออกมา
  • จุดมุ่งเน้นของ BL: สถานที่สำคัญในอังกฤษ และวัฒนธรรมของคนที่ย้ายเข้ามาอยู่อังกฤษ
  • นอกจากนั้นยังมุ่งเน้นการรักษาและนำเสนอมรดกชั้นยอดทางปัญญา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมของโลก
• ตัวอย่างจุดมุ่งเน้นในการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลต่างๆ ในยุโรป
  • เยอรมัน: เน้น “โครงสร้างพื้นฐาน” ก่อน เช่น เครือข่ายความร่วมมือ ข้อตกลง และมาตรฐาน
  • Portugal: เน้นการตีความมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ ให้ตอบกับบริบทของโลก และใช้สื่อดิจิทัลเพื่อการพัฒนาการศึกษา
  • ฝรั่งเศส: เป็นประเทศที่มีความชำนาญในการทำสารานุกรม แต่ในยุคห้องสมุดดิจิทัล ได้เปลี่ยนแนวทางจากการทำสารานุกรมทั่วไป มาเป็นการทำสารานุกรมดิจิทัลที่เน้น theme เป็นเรื่องๆ
  • อังกฤษ: ห้องสมุดดิจิทัลเกิดได้เพราะการสนับสนุนทางการเงินเป็นหลัก
• ห้องสมุดในยุโรปส่วนมาก จะมีสโลแกนที่ชัดเจน เช่น ‘The Memory of Portugal’, ‘The Encyclopedic Library’, ‘The Virtual German Library’
• ห้องสมุดในยุโรป ถือว่าอินเทอร์เน็ต เป็นสื่อสารมวลชน และห้องสมุดใช้สื่อนั้นเผยแพร่เนื้อหาของตน ตาม agenda ทางวัฒนธรรมของตนเอง (ตามแนวคิดว่าสื่อเป็นตัวส่งผ่านวัฒนธรรม ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคม)
• ประเด็นที่ต้องให้ความสำคัญ: การให้ความหมายและจัดการกับมรดกทางวัฒนธรรม (ไม่ใช่สักแต่ว่าเผยแพร่อย่างเดียว)
  

เพิ่งรู้จากเพื่อนๆ (@supinya, @tewson, @markpeak) ว่ากำลังมีโครงการพัฒนานโยบายสื่อ 4 ประเภทแบบบูรณาการ ทั้งสื่อกระจายภาพและเสียง สื่อสิ่งพิมพ์ ภาพยนต์ และอินเทอร์เน็ต ซึ่งจะนำไปสู่การก่อตั้งศูนย์นโยบายสื่อและสิทธิในการสื่อสาร ‘The Centre for Communication Rights and Media Policy’ (CRMP)

ในฐานะที่ถูกชวนมาร่วมโครงการ เบื้องต้นเลยอยากเสนอแนวคิดเพื่อเป็นทิศทางในการพัฒนาโครงการ แบ่งเป็น Theme ดังนี้

1. เสรีภาพกับการควบคุม (Freedom and Control)

เสรีภาพในการสื่อสารเป็นหนึ่งในรากฐานของสังคมอารยะและเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ ที่ผ่านมาอำนาจรัฐทุกยุคทุกสมัยต่างเห็นความสำคัญของควบคุมเสรีภาพในการสื่อสารเพื่อรักษาสถานภาพของตนเอง หลายๆ ครั้งที่ผลประโยชน์ของรัฐก็ขัดแย้งกับผลประโยชน์ของประชาชน เพราะอำนาจนั้นต่างมีเป้าหมายเพื่อดำรงอยู่

อย่างไรก็ตาม เสรีภาพไม่ใช่สิ่งสัมบูรณ์ (Absolute) เพราะมันมีพลังอำนาจในการสร้าง ทำลาย และเปลี่ยนแปลง ภายใต้ระบบสังคมที่ไม่สมมาตร อำนาจที่ได้มาจากเสรีภาพนั้นไม่เท่ากัน แม้ในบรรดาประชาชนก็มีหลายกลุ่ม และกลุ่มที่มีอำนาจในการสื่อสารมากกว่าก็ย่อมมีอำนาจในการชี้นำ กำหนดแนวคิดและการกระทำของสังคมได้มากกว่าเช่นกัน (Agenda setting)

ดังนั้น การพัฒนานโยบายเพื่อส่งเสริมและรับรองเสรีภาพในการสื่อสารจึงต้องพิจารณาผลกระทบของเสรีภาพอย่างรอบด้าน เพื่อผลประโยชน์สูงสุดของสังคมในองค์รวม

2. เนื้อหากับอำนาจ (Content and Power)

เนื้อหาในสื่อมีอิทธิพลลึกซึ้งและกว้างขวางต่อสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนั้นถูกกำหนดอย่างมากจากสถาบันสื่อสารมวลชน ซึ่งในยุคสมัยใหม่ (Modern) สถาบันสื่อสารมวลชนต่างมีผลประโยชน์ทั้งทางเศรษฐกิจและการเมือง ผลผลิตของเนื้อหาอันผลิตจากแรงจูงใจทางเศรษฐกิจและการเมืองนั้นได้สร้างปัญหาต่างๆ ในสังคม ตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเด็ก อาชญากรรม บริโภคนิยม ความจับจดผิวเผิน ปัญหาเหล่านี้มีอยู่จริงและเป็นผลจริงที่เกิดขึ้นจากสื่อเป็นส่วนหนึ่ง ดังนั้นนโยบายด้านสื่อจึงต้องพิจารณาแง่มุมเรื่องเนื้อหากับอำนาจอย่างจริงจัง และมีมาตรการอันเหมาะสมเพื่อจัดการกับปัญหาเหล่านี้ โดยสอดคล้องกับเป้าหมายร่วมกันของสังคม

3. เทคโนโลยีและการเปลี่ยนแปลงสังคม (Technology and Social Change)

เทคโนโลยีทำให้สังคมเปลี่ยน โดยเฉพาะเทคโนโลยีการสื่อสารทำให้รูปแบบและโครงสร้างของสังคมพัฒนาไป ความเป็นไปได้ใหม่ๆ เกิดขึ้นตลอดเวลา หน้าที่ของนโยบายสื่อคือการสำรวจและคาดเดาความเป็นไปได้ที่จะส่งผลดีต่อสังคมในองค์รวม และกระตุ้น ส่งเสริม สนับสนุนการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีเพื่อเป็นจุดเริ่มต้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว

Theme ทั้งสามนั้นอันที่จริงเชื่อมโยงกันเป็นสายธารเดียวกัน แม้นโยบายจะแยกส่วนกัน แต่ความคิดเบื้องหลังนโยบายจะต้องควบรวมความสัมพันธ์ทั้งหมดเข้าด้วยกันอย่างรอบด้านและเป็นธรรม (ไม่มีอคติ) โดยคำนึงถึงประโยชน์โดยรวมของสังคมเป็นเป้าหมายสูงสุด

พอดีจะไปพูดเรื่องนี้ที่ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เลยเขียน Abstract ส่งไปให้เค้าดูกันก่อน ไว้ว่างๆ จะมาขยายความ

——————————–

ทางเลือกในการสงวนลิขสิทธิ์เพื่อเผยแพร่งานจดหมายเหตุทางวัฒนธรรมสำหรับสาธารณะ

การเผยแพร่ข้อมูลด้านวัฒนธรรมไม่เพียงมีประโยชน์ต่อนักวิจัย แต่ยังมีคุณค่าในระยะยาวต่อการดำรงรักษาอัตลักษณ์และเอกลักษณ์ทางวิถีชีวิตของกลุ่มคน รวมทั้งการสืบทอดรากเหง้าของกลุ่มคนในสังคมท่ามกลางความผันผวนเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของวัฒนธรรมในโลกยุคหลังสมัยใหม่ ด้วยความสำคัญดังกล่าว แนวคิดและการปฏิบัติเรื่องการสงวนลิขสิทธิ์และจำกัดการเข้าถึงข้อมูลทางวัฒนธรรมจึงควรได้รับการพิจารณาและปรับเปลี่ยนให้มีความเปิดกว้างมากขึ้น โดยเคารพและคำนึงถึงความอ่อนไหวของการเผยแพร่ข้อมูลในเงื่อนไขต่างๆ

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ ถูกพัฒนาและเผยแพร่โดยองค์กรครีเอทีฟคอมมอนส์ ซึ่งเป็นหน่วยงานไม่แสวงหาผลกำไร ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการไหลเวียนต่อยอดความรู้และวัฒนธรรม โดยเฉพาะในสื่อดิจิทัลบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่สามารถทำซ้ำและเผยแพร่ต่อได้เป็นวงกว้างอย่างรวดเร็วด้วยต้นทุนต่ำ

——————————–

Licensing Alternative for Distribution of Cultural Archive for Public Interest

Distribution of cultural content does not only benefit researchers, but also exhibits long term value as a mean to preserve cultural group’s characteristics and identities. It also serves as a basis for cultural change and development that proceeds in ever increasing rate in postmodern world. As such, the concept and practice of copyright and access restriction of cultural content should be revisited, by allowing more ‘open’ approaches while respecting sensitive issues under different conditions.

Creative Commons are licenses designed to support open distribution of content while at the same time respecting author’s rights, by allowing users to access and make use of content without permission requirement, under the conditions imposed by authors or copyright holders such as attribution, no derivative, and non-commercial use. Those open and flexible form of licensing such as Creative Commons is a viable alternative to be employed by intellectual property right protection scheme of cultural institutions for public benefit.

Creative Commons licenses are being developed and promoted by Creative Commons, a non-profit organisation whose mission is to support free flow of knowledge and culture, especially those in digital format on the Internet on which the reproduction and distribution can be made quickly, easily and less costly than conventional mediums.

ตอนทำ course outline วิชานี้เร่งๆ เลยลืมบางหัวข้อ ดังนั้นจึงขอโพสต์ใหม่ที่นี่ครับ และถ้ามีอะไรเพิ่มจะแก้ไขหน้านี้เรื่อยๆ

———————————

Course Outline
วส.457 สื่อประชาสัมพันธ์ 2

ผู้บรรยาย
- ชิตพงษ์ กิตตินราดร, ที่ปรึกษาแผนงาน ICT เพื่อสุขภาวะออนไลน์และการสนับสนุนภาคีเครือข่าย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), MA student in New Media & Society, University of Leicester, guopai@gmail.com, http://guopai.wordpress.com
- อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์ (ร่วมบรรยาย), ที่ปรึกษาทางเทคโนโลยี Siam Intelligence Unit, MSc in Information Management, The University of Sheffield, isriya@gmail.com, http://isriya.com

เป้าหมาย
เพื่อให้เกิดความรู้และความเข้าใจที่มา แนวคิด และคุณสมบัติต่างๆ ของสื่อใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสื่ออินเทอร์เน็ต ตลอดจนทักษะในการใช้เครื่องมือต่างๆ ในฐานะเครื่องมือเพื่อการประชาสัมพันธ์ โดยเน้นการทำโครงการและวัดผลจริง

Outline

1. พื้นฐานแนวคิด (เดือนที่ 1)

• แนวคิดเรื่องหน้าที่และบทบาทของสื่อในสังคม
• พัฒนาการ แนวคิด และคุณสมบัติของสื่อใหม่

2. ทฤษฎี (เดือนที่ 1)

• The Long Tail
• Wisdom of the Crowds
• Social Network
• Open Content and Creative Commons

3. เครื่องมือ (เดือนที่ 2-3)

• Blog and group blog
• Email and group mail
• Social network (Facebook, Hi5, etc.)
• Media sharing (Flickr, YouTube, etc.)
• Feed and podcasting
• Microblog (Twitter)
• Maps (Google Maps/Earth)
• Collaboration tools (shared documents, wiki, calendar)
• Polling application (Wufoo, Google Spreadsheet)
• Virtual reality (Second Life)
• Web statistics (Truehits, Google Analytics)

4. ปฏิบัติ (เดือนที่ 4)

• วางแผนและข้อเสนอโครงการ
• พัฒนาต้นแบบ
• ดำเนินการ
• ประเมินผล

การประเมินผล

• 25% Participation (class attendence, blogging)
• 25% Take home questions/essays
• 50% Project

หนังสืออ่านประกอบ

1. ชิตพงษ์ กิตตินราดร, อิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์ (2009): สู่อนาคตไทยด้วยเว็บ 2.0, http://lib.blognone.com/Web2_Book, Blognone Library.

กำลังอ่านแนวทางการวิจัยทางวิชาการสื่อสารมวลชน เปรียบเทียบมโนทัศน์ของทฤษฎีสื่อสารมวลชนกระแสหลัก ที่นำโดยนักวิชาการอเมริกันตั้งแต่ทศวรรษ 40 เป็นต้นมา กับทฤษฎีทางเลือก ที่เกิดขึ้นมาไม่นานหลังจากนั้น และนำโดยฝั่งยุโรป

ทฤษฎีฝั่งอเมริกาจะเน้นการพยายามตอบปัญหาโดยใช้กระบวนวิธีแบบวิทยาศาสตร์ คือการพยายามหารูปแบบความสัมพันธ์ที่ชัดเจน เป็นเส้นตรง การใช้ตัวชี้วัดที่เป็นตัวเลข หรือบอกค่าได้โดยปราศจากข้อถกเถียง และการสนใจประเด็นศึกษาแต่เพียงมิติเดียว และมุ่งมั่นที่จะหาหนทางที่ดีและมีประสิทธิภาพที่สุดในการบรรลุวัตถุประสงค์นั้น ซึ่งสำหรับทฤษฎีสื่อสารมวลชน แนวทางดังกล่าวเป็นที่มาของทฤษฎีกระแสหลัก (Dominant Paradigm) เช่นทฤษฎีเข็มฉีดยา (Transmission) ที่สนใจว่าสถาบันสื่อสารมวลชนจะประสบความสำเร็จในการสื่อสารไปยังผู้รับ เพื่อให้ผู้รับเกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมตามที่ผู้ส่งสารต้องการได้อย่างไร (โดยไม่สนใจประเด็นอื่น เช่น สารนั้นมีคุณค่าไหม ผู้รับสารมีพื้นเพ ความคิด ความเชื่ออย่างไร) แต่ทฤษฎีกระแสทางเลือกของฝั่งยุโรป จะสนใจศึกษาประเด็นอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสาร ไม่ว่าจะเป็นประเด็นด้านการเมือง วัฒนธรรม สังคมวิทยา ไปจนถึงศีลธรรม ซึ่งก็คือการมองว่าสื่อสารมวลชนเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบทางสังคมที่สลับซับซ้อนและเป็นหนึ่งเดียวกัน

เรื่องของเรื่องก็คือ ยิ่งอ่านแนวคิดอเมริกัน ก็ยิ่งนึกถึงสังคมไทยที่รับเอาแนวคิดเหล่านั้นมาใช้กันในหลายระดับ หลายๆ แนวคิดก็ฝังลึกและกลายเป็น “มาตรฐาน” ในการคิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหมู่ชนชั้นนำและปัญญาชน โดยบางทีก็หลงลืมว่าวิธีคิดนั้นมีบางอย่างที่ “ไม่ปกติ”

ยกตัวอย่างเช่นในเรื่องสื่อสารมวลชนโดยตรง นักวิจัยสื่อสารมวลชนในอเมริการมักไม่สนใจว่าสื่อควรมีบทบาทต่อสังคม ชี้นำสังคมไปอย่างไร รายการทีวีในสหรัฐเหมือนกับรายการทีวีในไทยตรงที่เต็มไปด้วยธุรกิจการค้าและโฆษณาที่อ่อนคุณค่าต่อสังคมโดยรวม ปัญหาเหล่านี้เพิ่งได้รับความสนใจในระยะหลังๆ เมื่อคนเริ่มพบว่าทุนนิยมสุดขั้ว (ที่อเมริกาเป็นผู้นำ) นำไปสู่ปัญหานานัปการ

ทุนนิยมอเมริกามาพร้อมกับอุดมการณ์เชิดชูสิทธิ เสรีภาพ แต่บ่อยครั้งที่ผู้คนจะ “ยึดติด” กับอุดมการณ์นี้จนลืมบริบทและความถูกต้องเรื่องอื่น ปัญหานี้แปรสภาพออกมาในรูปแบบต่างๆ กัน เช่นในอเมริกาคนส่วนมากหมกมุ่นกับการฟ้องร้องที่เกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิ์จนไม่เป็นทำมาหากิน ส่วนในไทย ผู้สนับสนุนสิทธิและเสรีภาพบางกลุ่มก็มุ่งมั่นที่จะสร้างสังคมในอุดมการณ์ โดยลืมว่าแนวคิดเหล่านี้ไม่ได้มีรากเหง้าในสังคมไทย เช่นเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาที่มีการฟ้องร้องหรือขู่ฟ้องร้องกันอย่างไม่จำเป็น ความยืดติดกับอุดมคติที่ถูกเสริมแรงจากภาพต้นแบบของสังคมที่ถูกมองว่าเป็น “อารยะ” หลายครั้งก็บ่อนทำลายคุณค่าและรากเหง้า

ตรงกันข้ามกับสังคมยุโรปที่มีการศึกษา พูดถึง และรับรู้น้อยกว่า อาจจะเพราะความใกล้ชิดระหว่างรัฐบาลไทยกับสหรัฐในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ที่ทำให้วัฒนธรรมอเมริกันกลายเป็นพลังหลักในสังคมที่ครอบงำและกลืนกิน (Hegemony) ในขณะที่ขนบแบบยุโรปอยู่ห่างไกลออกไปนับตั้งแต่สมัยร.5 นำเข้าวัฒนธรรม Victorian เข้ามา (ซึ่งยุโรปหลังจากนั้นก็ได้เปลี่ยนไปมาก แต่เราไม่ได้รับรู้และเปลี่ยนตาม) ความเป็นยุโรปในปัจจุบันคือสังคมที่หลากหลายแต่มีจุดร่วมที่ผสมผสานและคุยกันได้ (สหภาพยุโรป) การใช้สื่อเพื่อกำหนดทิศทางและสอดคล้องกับธรรมชาติและความต้องการของคนในกลุ่มต่างๆ (สื่อสาธารณะอย่าง BBC) เศรษฐกิจทุนนิยมที่ผสานกับเศรษฐกิจชุมชนที่มีคุณภาพ รักษาขนบ และพัฒนาไปในคราวเดียวกัน (ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นเช่นนาฬิกา ชีส ไวน์) ยุโรปคือสหสังคมที่ยอมรับการดำรงอยู่ของความแตกต่าง และแปรเปลี่ยนความสัมพันธ์อันสลับซับซ้อนระหว่างหน่วยต่างๆ มาเป็นความร่วมมือผ่านกลไกทั้งเชิงสถาบัน การเมือง สังคม และเศรษฐกิจ ต่างกันลิบลับกับสังคมอเมริกันยุคหลังสงครามโลก (และสังคมไทยในยุคเดียวกัน) ที่มุ่งเน้นการสร้างอัตลักษณ์อันเป็นหนึ่งเดียว การลดทอนความซับซ้อนขององค์ประกอบทางสังคมให้เหลือแต่ความสัมพันธ์ที่สามารถพิจารณาได้ด้วยแนวคิดสากลเช่นเศรษฐกิจทุนนิยม ทัศนะและมโนทัศน์เหล่านี้ฝังลึกในพลเมือง และสะท้อนออกมาผ่านช่องทางต่างๆ เช่นทฤษฎีสื่อสารมวลชนแนวทางเลือกที่ได้กล่าวข้างต้น

ผมคงไม่สามารถสรุปได้ว่ามโนทัศน์แบบไหนจะยั่งยืนและเป็นทางออกในอนาคต แต่สิ่งที่เห็น ณ ปัจจุบันคือขาลงของขนบอเมริกันแบบดั้งเดิม และการเฟื่องฟูของแนวคิดทางสายกลาง ทฤษฎีทางเลือก และการมองโลกองค์รวมโดยยอมรับความแตกต่างซับซ้อน ซึ่งหลายคนก็มองว่าการยอมรับดังกล่าวจะเป็นทางรอดของมนุษย์ เพื่อให้เราอยู่ร่วมกันกับเพื่อนร่วมโลก และธรรมชาติ

เมื่อวันจันทร์พาแฟนไปสวนหลวงร.9 หลังจากที่ไม่ได้ไปมาสัก 10 ปีได้

ออกจากบ้านแถวอุดมสุขตอนเช้าตรู่ ไปทันแสงมาพอดี บรรยากาศดีมาก ถึงแม้จะเป็นการเสกสรรค์จากน้ำมือของมนุษย์อย่างวิจิตรบรรจง แต่ก็ทำให้ผ่อนคลายสบายใจได้อย่างเหลือเชื่อ

ลองสังเกตดูดีๆ พื้นที่แต่ละสวน สวนแต่ละหย่อม ถูกคิดอย่างปราณีตถี่ถ้วน ในความคิดของผม คนออกแบบและจัดสวนแห่งนี้อัจฉริยะและใส่ใจทุกรายละเอียดมาก

เดินๆ อยู่ก็คิดว่า ไหนๆ บ้านอยู่ใกล้ๆ ก็น่าจะมาบ่อยๆ บางทีมาทำงานก็ได้ หรือเอาเพลงมาฟังก็น่าจะดี คิดไปมาก็รู้สึกว่าสวนสาธารณะตั้งใหญ่โต แต่คนมาน้อยจัง ถ้าคนมาเยอะๆ ก็น่าจะทำให้คุณภาพชีวิตของผู้คนดีขึ้นอย่างง่ายๆ

หลังจากคิดเรื่องนี้ อยู่ดีๆ ก็มีอีกความคิดแวบเข้ามา ผมจึงเอ่ยถามแฟนผม:

“ถ้าให้เลือกว่าจะอยู่ในสังคมที่ผู้คนถูกควบคุมทุกอย่าง แต่รัฐบาลจัดหาความสุขสบาย ทุกคนอยู่อย่างมีความสุข แบบที่เรารู้สึกในสวนสาธารณะ กับสังคมเสรี ที่เศร้าหมอง เต็มไปด้วยมลภาวะ ปัญหาอย่างทุกวันนี้ จะเลือกอยู่แบบไหน?”

ผู้อ่านบล็อกนี้อาจจะฟันธงโดยไม่ต้องคิดว่าเลือกแบบที่สอง แต่เราทั้งสองลังเลเมื่อคิดเรื่องนี้ตอนอยู่ในสวนหลวงร.9

ฝากรูปมาให้ดูครับ

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ฉบับประเทศไทย เสร็จสมบูรณ์ 100% แล้ว สามารถเลือกใช้ได้จาก creativecommons.org/license

ต้องขอขอบคุณทีมงาน Creative Commons Thailand ทุกคนที่ช่วยกันมาตลอด 1 ปีครับ

ปัญหา: “อยากเผยแพร่เนื้อหาบนเน็ตให้คนใช้กันเยอะๆ แต่กลัวโดน Copy ไปใช้โดยไม่ให้เครดิต”

คำตอบ: “ครีเอทีฟคอมมอนส์” (Creative Commons)

วันที่ 2 เมษายน 2552 นี้ จะมีงานแถลงข่าวเปิดตัวสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ฉบับภาษาไทย ที่ห้องประชุมชั้น 5 หอศิลปะวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ตรงข้ามมาบุญครองเซ็นเตอร์ครับ

งานอะไร?

“เปิดตัวสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์สำหรับประเทศไทย”

วันพฤหัสบดีที่ 2 เมษายน 2552 เวลา 13:00 – 16:00

ณ ห้องประชุม ชั้น 5 หอศิลปะวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ตรงข้ามมาบุญครองเซ็นเตอร์ (แผนที่)

13:00 ลงทะเบียน

13:30 แถลงข่าวเปิดตัวสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์สำหรับประเทศไทย

• คุณพิชัย พืชมงคล หัวหน้าโครงการ (สำนักกฎหมายธรรมนิติ)
• คุณสุนิตย์ เชรษฐา ภาคีสนับสนุน (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ)

14:00 ตอบข้อซักถามนักข่าวและผู้สนใจ

14:15 นำเสนอตัวอย่างหน่วยงานและเว็บที่ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์

14:45 เสวนาเรื่อง “การเผยแพร่เนื้อหาดิจิทัลเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมเสรี”

• คุณวิริยะ สว่างโชติ ดำเนินรายการ
• คุณพิชัย พืชมงคล ผู้ร่วมเสวนา (หัวหน้าโครงการ CC Thailand)
• คุณสุนิตย์ เชรษฐา ผู้ร่วมเสวนา (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ)
• คุณวันฉัตร ผดุงรัตน์ ผู้ร่วมเสวนา (Pantip.com)
• คุณสุภาพ หริมเทพาธิป ผู้ร่วมเสวนา (เครือข่ายสื่อใหม่สร้างสรรค์)

16:00 ปิดงาน ถาม-ตอบ พูดคุยกันต่อตามอัธยาศัย

ใครมาได้บ้าง?

ทุกคนที่สนใจการเผยแพร่เนื้อหาให้ผู้ใช้สะดวกต่อการนำไปใช้และต่อยอดโดยไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็น:

• บล็อกเกอร์ / นักเขียน
• นักถ่ายภาพ / นักสร้างหนัง / นักแต่งเพลง / นักดนตรี
• หน่วยงานที่ต้องการเผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณะ องค์กรสาธารณะประโยชน์ ห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ คลังข้อมูลต่างๆ
• เว็บเพื่อการศึกษา
• ผู้ให้บริการเนื้อหา บล็อก เว็บบอร์ด
• ฯลฯ

มาแล้วได้อะไร?

• รู้จักครีเอทีฟคอมมอนส์ แนวทางการเผยแพร่เนื้อหาให้สะดวกต่องานใช้งานต่อยอดโดยยังคงความเป็นเจ้าของ ลิขสิทธิ์ (ถ้ายังงง เรายินดีตอบทุกคำถามทั้งในงานและนอกงาน)
• วิธีใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์กับผลงานของตนเอง
• รู้จักคน หน่วยงาน เพื่อนๆ ที่สนใจครีเอทีฟคอมมอนส์ และแนวคิดวัฒนธรรมเสรี

อะไรกัน ครีเอทีฟคอมมอนส์?

ครีเอทีฟคอมมอนส์ (Creative Commons) เป็นสัญญาอนุญาต (License) ที่ถูกออกแบบมาให้ประชาชนสามารถนำผลงานสร้างสรรค์ที่มีลิขสิทธิ์ไปใช้งานได้ สะดวกยิ่งขึ้น เช่นการนำไปใช้ได้โดยไม่ต้องขออนุญาตเจ้าของ แต่ต้องทำตามเงื่อนไขที่เจ้าของระบุ เช่นการอ้างที่มา ห้ามใช้เพื่อการค้า ห้ามดัดแปลง เป็นต้น

การใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ไม่ได้เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ เพราะเจ้าของยังเป็นผู้ถือสิทธิ์ แต่มอบสิทธิ์บางประการให้ผู้ใช้งาน โดยกฎหมายลิขสิทธิ์ให้การรับรองและบังคับดำเนินคดีได้เมื่อมีผู้ละเมิด เงื่อนไข

ประโยชน์ของครีเอทีฟคอมมอนส์ คือการทำให้ผู้สนใจและสังคมสามารถเข้าถึงเนื้อหา ความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ได้ง่ายและสะดวกขึ้น รวมทั้งสามารถนำผลงานเหล่านั้นไปดัดแปลงต่อยอดเพื่อเกิดผลงานใหม่ๆ กระจายในสังคม สร้างโอกาสในการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพและปริมาณของผลงานที่เกิดจากความคิด ความสร้างสรรค์ในสังคม โดยไม่ต้องใช้วิธี Copy ละเมิดลิขสิทธิ์กัน

ปัจจุบัน ทั่วโลกมาผลงานที่เผยแพร่โดยใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ประมาณ 130 ล้านชิ้น โดยเฉพาะในเว็บฝากภาพ Flickr มีกว่า 100 ล้านชิ้นแล้ว

เราคือใคร?

ในประเทศไทย เครือข่ายครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย (cc.in.th) นำโดยสำนักกฎหมายธรรมนิติ เป็นหน่วยงานอย่างเป็นทางการที่ร่วมงานกับ Creative Commons International ในการดำเนินการแปลสัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์เป็นภาษาไทย และปรับให้สอดคล้องกับกฎหมายไทย เพื่อให้บังคับใช้ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ได้เมื่อมีการละเมิด นอกจากนั้นยังดำเนินการประชาสัมพันธ์ รณรงค์ ให้กลุ่มเป้าหมายมีความเข้าใจถึงประโยชน์และหันมาใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ในการ เผยแพร่ผลงาน ปัจจุบันมีหน่วยงานสำคัญๆ ที่ใช้ครีเอทีฟคอมมอนส์ในการเผยแพร่เนื้อหาแล้ว เช่น TDRI, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, GotoKnow.org, ThaiGoodView.com, Fuse.in.th และ OnOpen.com

โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากแผนงาน ICT เพื่อสุขภาวะออนไลน์และการสนับสนุนภาคีเครือข่าย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

อ่านเพิ่ม

• บทความแนะนำครีเอทีฟคอมมอนส์ใน BusinessWeek Thailand
• สไลด์อธิบายครีเอทีฟคอมมอนส์ สั้นๆ
• สไลด์อธิบายครีเอทีฟคอมมอนส์ ยาวขึ้นมาอีกนิด

สำหรับสื่อ

• ชุดข้อมูลสำหรับเขียนข่าว (Press Kit) กำลังจะมาครับ

ติดต่อ

RSVP จองที่นั่งได้ที่ คุณชิตพงษ์ (guopai) ผู้ประสานงาน – guopai (at) gmail.com

หรือติดต่อ

• เครือข่ายครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย – ccthailand (at) googlegroups.com
• คุณอาทิตย์ (bact) ทีมงาน – arthit (at) gmail.com
• คุณอิสริยะ (markpeak) ทีมงาน – markpeak (at) gmail.com

ต้นฉบับจาก cc.in.th