มาออกแบบเว็บให้ประหยัดพลังงานกันเถอะ

ทุกครั้งที่เปิดเว็บ Manager, firefox 3.0 beta 4 ของผมจะช้าสุดๆ เลยลองเปิด power history ดู ปรากฎว่าช่วงเวลาที่เปิดเว็บ Manager เครื่อง Thinkpad X61 ผมจะกินไฟมากกว่าปกติถึงเกือบ 1 เท่า

ถ้าสังเกตจะเห็นว่าเว็บ Manager เต็มไปด้วย Flash และภาพ รวมทั้ง layout ที่ซับซ้อน และเดาว่าคงไม่ได้ออกแบบมาเผื่อ Firefox หรือ Linux อาการนี้ยังเป็นกับเว็บไทยอันดับต้นๆ ที่หน้าแรกมี object เต็มไปหมด

เลยอยากจะเสนอความเห็นว่า เว็บใหญ่ๆ น่าจะออกแบบเว็บให้เป็นมิตรกับผู้ใช้ที่เครื่องช้า หรือเน็ตช้า เพราะนอกจากจะช่วยทำให้คนเหล่านั้น (ซึ่งยังมีเยอะอยู่ โดยเฉพาะในต่างจังหวัด) เข้าเว็บได้สะดวกขึ้น ยังช่วยประหยัดพลังงาน ลดการสิ้นเปลือง battery ทำให้ไม่ต้องเปลี่ยน battery บ่อยด้วยนะครับ

ความหมายของ “พื้นที่ว่าง”

ผมทำงานเกี่ยวข้องกับการออกแบบเว็บไซต์ และแทบทุกครั้งที่เราทำเว็บให้ใครเสร็จ จะมีข้อวิจารณ์ว่า “มันดูโล่งๆ ไปนะ” หรือ “น่าจะหาอะไรมาใส่ที่ว่างๆ ตรงนี้”

ไม่เพียงคนไทยจำนวนมากที่มองไม่เห็นความหมายของพื้นที่ว่าง แต่คนเอเชียสมัยใหม่กำลังแห่กันไปในทิศทางเดียวกัน อาจจะเป็นเพราะอารยธรรมประดิษฐ์ย้อนยุคของเกาหลี หรือความหลงใหลไปในลวดลาย สีสัน และความซับซ้อนที่ไม่รู้จักจบสิ้นของโลกสมัยใหม่

ตอนวัยรุ่นผมเรียนแต่งเพลง ได้ยินใครสักคนพูดว่า เครื่องหมายหยุดในโน้ตเพลงมีความสำคัญยิ่งกว่าตัวโน้ต เพราะเพลงแต่งขึ้นมาจาก “ความว่างเปล่า” โดยนักแต่งเพลงค่อยๆ เติมตัวโน้ตลงไปทีละตัวอย่างมีความหมาย แต่ถ้าตัวโน้ตเยอะเกินไป เราก็จะลืมไปว่าพื้นที่ว่างนั่นเองเป็นรากฐานของความหมาย

เช่นเดียวกับในงานศิลปะอื่นๆ รวมถึงการออกแบบเว็บไซต์ พื้นที่ว่างขาวๆ คือรากฐานของหน้าตาเว็บที่องค์ประกอบต่างๆ ถูกจัดวางตามจุดต่างๆ อย่างจงใจและมีความหมาย พื้นที่ว่างเป็นเส้นแบ่งส่วนธรรมชาติที่ดีที่สุด ประหยัดที่สุด (ไม่เสียเวลาโหลด) และเข้าใจง่ายที่สุด มันเป็นจุดพักสายตา และเครื่องแสดงอารมณ์ที่นิ่ง เป็นกลาง และสะอาด

เมื่อผมต้องออกแบบเว็บ ผมจะให้ความสำคัญอย่างสูงกับการเว้นพื้นที่ว่าง ตั้งแต่ขอบนอกกับขอบใน logo กับขอบใน พื้นที่ระหว่างบล็อก จนไปถึงพื้นที่ระหว่างบรรทัดตัวหนังสือ

การเน้นย้ำพื้นที่สีขาว ลึกๆ อาจเป็นการเน้นย้ำถึงสภาวะจิตที่ไร้การปรุงแต่ง คือจิตต้นกำเนิดที่มีสภาพบริสุทธิ์ ขึ้นอยู่กับเราที่จะเลือกเอาอะไรแต่งเติมลงไปเท่านั้นเอง