องค์ประกอบของการจัดการเรียนรู้ที่ได้ผล

เพิ่งได้หนังสือ How Learning Works: 7 Research-Based Principles for Smart Teaching โดยกลุ่มอาจารย์จาก Carnegie Melon University เป็นการสรุปงานวิจัยและบทเรียนการจัดการเรียนการสอนในระดับมหาวิทยาลัย และสังเคราะห์เป็นองค์ประกอบ 7 ประการที่สำคัญต่อการจัดการเรียนรู้

ยังไม่ได้อ่านละเอียด แต่ต้องใช้งานความรู้นี้ในไม่ช้า เลยขอสรุปหัวข้อไว้คร่าวๆ ก่อน

1. Background: ต้องคำนึงถึงความรู้ที่ผู้เรียนมีมาก่อนหน้า ความรู้ก่อนหน้า ถ้ารู้มาไม่ครบ ใช้ไม่ตรงกับบริบท หรือรู้มาผิดๆ จะบั่นทอนการเรียนรู้ แต่ในทางกลับกัน ถ้าผู้จัดการเรียนรู้รู้จักดึงเอาความรู้เดิมของผู้เรียนให้เกิดประโยชน์ต่อความเข้าใจเรื่องใหม่ๆ ก็จะทำให้การเรียนรู้ประสบผลดียิ่งขึ้น

2. Cognitive: ต้องช่วยให้ผู้เรียนสามารถจัดระบบและเชื่อมโยงข้อมูลในสมอง มิฉะนั้นความรู้จะเป็นความรู้ประเภท Declarative หรือรู้ว่า “อะไร” มากกว่าแบบ Procedural หรือรู้ว่า “ทำไม อย่างไร”

3. Motivation: ต้องทำให้ผู้เรียนมีแรงจูงใจที่จะเรียนรู้ โดยหนึ่งในวิธีที่ดีที่สุดในการสร้างแรงจูงใจ คือการทำให้ผู้เรียนตั้งเป้าหมายของการเรียนรู้ และเห็นคุณค่าของเป้าหมายนั้น

4. Skills and combination: นอกจากความรู้แล้ว สิ่งที่ทำให้การเรียนรู้สำเร็จจนเกิดความเชี่ยวชาญ คือการทำให้ผู้เรียนเกิดทักษะที่จำเป็น และฝึกฝนที่จะผสมผสานทักษะเหล่านั้นเพื่อนำมาใช้ได้อย่างอัตโนมัติ

5. Practice and feedback: การฝึกฝนจะเปลี่ยนความรู้กลายเป็นการปฏิบัติ ผู้จัดการเรียนรู้ควรทำให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติอย่างมีเป้าหมาย และมีการประเมิน สื่อสาร Feedback ไปยังผู้เรียนว่าเขาทำได้ดีแล้วหรือยัง และยังต้องแก้ไขอะไรอีกบ้าง

6. Environment: พื้นที่เรียนรู้ เช่น ห้องเรียน พื้นที่ออนไลน์ ไม่ได้เป็นเพียงที่ส่งผ่านความรู้ แต่ยังเป็นสภาพแวดล้อมทางสังคมและอารมณ์ การจัดสภาพแวดล้อมทางสังคมและอารมณ์นี้มีส่วนสำคัญอย่างมากต่อการเรียนรู้

7. Sustainability: ที่สุดของการเรียนรู้ คือการเรียนรู้ด้วยตนเองตลอดชีวิต ซึ่งต้องใช้ทักษะที่เรียกว่า Metacognitive ทักษะนี้ได้แก่การที่ผู้เรียนสามารถพิจารณาเป้าหมายการเรียนรู้ ประเมินความพร้อมตนเอง วางแผนการเรียนรู้ ตรวจดูความคืบหน้า และสะท้อนผลลัพธ์กลับเข้ามาเพื่อปรับเป้าหมายการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องให้สอดคล้องกับตนเอง ทักษะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นในตัวทุกคนได้เอง ดังนั้น ผูจัดการเรียนรู้จึงต้องช่วยเสริมให้เกิดทักษะเหล่านี้