มาออกแบบเว็บให้ประหยัดพลังงานกันเถอะ

ทุกครั้งที่เปิดเว็บ Manager, firefox 3.0 beta 4 ของผมจะช้าสุดๆ เลยลองเปิด power history ดู ปรากฎว่าช่วงเวลาที่เปิดเว็บ Manager เครื่อง Thinkpad X61 ผมจะกินไฟมากกว่าปกติถึงเกือบ 1 เท่า

ถ้าสังเกตจะเห็นว่าเว็บ Manager เต็มไปด้วย Flash และภาพ รวมทั้ง layout ที่ซับซ้อน และเดาว่าคงไม่ได้ออกแบบมาเผื่อ Firefox หรือ Linux อาการนี้ยังเป็นกับเว็บไทยอันดับต้นๆ ที่หน้าแรกมี object เต็มไปหมด

เลยอยากจะเสนอความเห็นว่า เว็บใหญ่ๆ น่าจะออกแบบเว็บให้เป็นมิตรกับผู้ใช้ที่เครื่องช้า หรือเน็ตช้า เพราะนอกจากจะช่วยทำให้คนเหล่านั้น (ซึ่งยังมีเยอะอยู่ โดยเฉพาะในต่างจังหวัด) เข้าเว็บได้สะดวกขึ้น ยังช่วยประหยัดพลังงาน ลดการสิ้นเปลือง battery ทำให้ไม่ต้องเปลี่ยน battery บ่อยด้วยนะครับ

ทำไมผมถึงใช้ Linux (และทำไมคุณก็ควรจะพิจารณาใช้)

ผมตั้งใจมานานแล้วว่าจะใช้ Linux เป็นระบบปฏิบัติการหลักแทน Windows ที่ผ่านมาก็ใช้ๆ หยุดๆ ด้วยเหตุผลสำคัญว่ามันมีปัญหาหลายอย่างกับ laptop แต่ก็มีบางอย่างที่ดึงดูดให้ผมกลับมาปลุกปล้ำกับ Linux จนตอนนี้ก็เริ่มกลับมาใช้อีกครั้ง

ผมจะไม่เริ่มด้วยการบอกว่า Linux ดีอย่างไร แต่จะบอกว่า Windows แย่ยังไง

1. Windows มี “ราคา” คือคุณต้องจ่ายเงินซื้อถ้าไม่อยากทำผิดกฎหมาย ห้ามเถียงว่ามันมาพร้อมกับตอนซื้อเครื่อง เพราะราคาค่าลิขสิทธิ์ Windows รวมอยู่ในค่าเครื่องอยู่แล้ว
2. Windows มีเสถียรภาพต่ำ ทุกคนที่ใช้คอมเป็นประจำคงรู้ว่าโดยเฉลี่ย ถ้าใช้ Windows จะต้อง restart เครื่องอย่างน้อยวันละ 1 รอบ สถานการณ์นี้ดีขึ้นใน Windows XP แต่ก็ยังมีปัญหาเรื่อยๆ โดยเฉพาะถ้าเครื่องเก่าหรือรกหน่อย
3. Windows ติดไวรัส ข้อนี้คงไม่ต้องอธิบายมาก
4. Windows ล้าหลังในเชิงความสามารถ เช่น ไม่มีระบบ workspace แบ่งพื้นที่การทำงานเป็นหลายๆ ห้อง ซึ่งระบบปฏิบัติการอื่นเค้ามีกันมาตั้งนานแล้ว
5. Windows ไม่มีโปรแกรมสำคัญๆ ที่จำเป็นแถมมาให้ กว่าจะเริ่มทำงานได้ต้องไปซื้อโปรแกรมมาใช้ เช่น Office หรือ Nero
6. Windows ถูกพัฒนาโดยบริษัท Microsoft ซึ่งมีวิธีการดำเนินธุรกิจชั่วร้ายมาก หลักๆ คือการผูกขาดตลาดโดยใช้อำนาจต่อรองและขนาดของตน

สิ่งที่ผมจะบอกต่อมาก็คือ Linux ไม่มีปัญหาทั้ง 6 ข้อนั้น โดย

1. Linux เป็นระบบปฏิบัติการที่คุณโหลดใช้ได้ฟรี 100% และผู้ใช้มีสิทธิที่จะทำอะไรก็ได้กับโปรแกรมที่โหลดมา เพราะใช้สัญญาอนุญาต GPL ที่อนุญาตให้ผู้ใช้สามารถนำซอฟท์แวร์ไปใช้ แจกจ่าย หรือดัดแปลงได้อย่างอิสระ ตราบใดที่ไม่ไปเปลี่ยนรูปแบบหรือถ้อยคำในสัญญาอนุญาตนั้น
2. Linux มีเสถียรภาพสูง เพราะถูกพัฒนาจากพื้นฐานของระบบ Unix และมีคนช่วยกันพัฒนาทั่วโลก ไม่เหมือนซอฟท์แวร์ระบบปิดที่มีเฉพาะทีมผู้ผลิตเท่านั้นที่มีสิทธิ์เข้าถึง source code ของโปรแกรม
3. Linux ไม่ติดไวรัส หรือมีโอกาสติดไวรัสน้อยมากจนแทบไม่ต้องไปสนใจ เพราะไวรัสส่วนมากเขียนขึ้นให้ติด Windows เนื่องจากจะสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างกว่า และ Linux ถูกออกแบบมาให้ระบบมีความปลอดภัยอยู่แล้ว
4. Linux มีความสามารถสูง ทั้งระบบ workspace หรือการคำนวนยากๆ อย่างรวดเร็ว การติดตั้งซอฟท์แวร์ใหม่ๆ ที่ง่ายดายด้วยระบบ repositories การสามารถใช้ ssh, whois, traceroute และอื่นๆ ได้เลยโดยไม่ต้องติดตั้งซอฟท์แวร์เพิ่ม และลูกเล่นกราฟิกสวยงามอย่าง cube effect ใน compiz-beryl-fusion
5. Linux ส่วนมากมาพร้อมกับโปรแกรมที่จำเป็น เช่น OpenOffice (เหมือน Microsoft Office), GIMP (เหมือน Photoshop), และโปรแกรม burn CD หลากหลายรุ่น ที่สำคัญทุกโปรแกรมใช้ฟรี เป็น free software หมด
6. Linux ถูกพัฒนาโดยคนจำนวนมาก และส่วนมากเป็นอาสาสมัคร โดยมาในรูปแบบ distribution หรือ flavor ต่างๆ เช่น Ubuntu, Fedora, CentOS, Gentoo แต่ละ distribution ก็จะมีทีมพัฒนาของเขาเอง และมีคุณสมบัติและความเหมาะสมกับผู้ใช้แต่ละกลุ่มต่างกันออกไป อย่างไรก็ตาม ทุกๆ distribution จะใช้โค้ดหลัก ที่เรียกว่า kernel ที่เรียกว่า Linux ดังนั้น คำว่า Linux จริงๆ จึงหมายถึง kernel ของระบบปฏิบัติการที่ใช้ Linux เป็น kernel นั่นเอง

อย่างไรก็ตาม Linux มีปัญหาอยู่หลายประการเหมือนกัน หลักๆ ก็คือความยากในการ setup และการต้องใช้ความรู้และความพยายามในการใช้งานร่วมกับ Windows หรือ Mac OS โดยสามารถสรุปได้ว่า คุณควรจะทำเรื่องต่อไปนี้ได้ ถึงจะเหมาะกับการใช้ Linux

1. มีความสนใจและความสามารถทางเทคนิคพอประมาณ เช่น รู้ว่านามสกุลไฟล์คืออะไร โครงสร้าง folder หน้าตาเป็นยังไง เคยติดตั้ง Windows หรือ setup เอง เป็นต้น
2. มีความตั้งใจและเวลาในการเรียนรู้ เพราะการเปลี่ยนระบบปฏิบัติการเหมือนการเรียนเขียนหนังสือใหม่ ไม่สามารถใช้ความเคยชินเดิมหรือความคาดหวังเดิมๆ ได้ เช่น ปุ่ม start มันหายไปไหนล่ะ
3. อ่านภาษาอังกฤษได้พอสมควร และรู้จักวิธีการ search หาข้อมูลด้วย search engine เช่น Google เพราะเวลาคุณเจอปัญหา การ search มักจะเป็นทางหาคำตอบที่ดีที่สุด
4. ไม่ใช้เครื่องที่ลง Linux เป็นเครื่องหลักในการทำงานที่ต้องแชร์ข้อมูลหรืออุปกรณ์ร่วมกับคนจำนวนมาก และมีเวลามาบีบคั้น เช่น ภาวะการทำงานที่ต้องแข่งกับเวลา เพราะอาจมีปัญหาความเข้ากันไม่ได้บางอย่าง เช่น เปิดไฟล์แล้วแสดงผลไม่เหมือนกัน หรือใช้ printer ที่ office ไม่ได้ หรือต่อหน้าจอออก projector ไม่ได้ หรือ suspend แล้ว resume ไม่ขึ้น วิธีแก้ปัญหาชั่วคราวเวลาทำเรื่องพวกนี้ไม่ได้ก็คือ ให้โหลด Windows จากอีก partition หนึ่ง
5. รักความถูกต้อง เสรีภาพ และความยุติธรรม! เพราะสิ่งเหล่านี้คือ attitude ที่ทำให้คุณฟันฝ่าอุปสรรคเวลาเจอปัญหาบน Linux และไม่ใจอ่อนกลับไปใช้ Windows

บางคนอาจจะสงสัยว่า ผมไม่พูดถึง Mac OS เลย เหตุผลหลักๆ ก็คือเครื่อง Mac ราคาแพง (อย่าลืมว่าเราอยู่ในประเทศไทยรายได้ต่อหัวต่ำกว่าคนในอเมริกา 3-5 เท่าเป็นอย่างน้อย แต่ซื้อสินค้าเทคโนโลยีในราคาเท่ากันหรือสูงกว่า) และ Mac OS ผลิตโดยบริษัท Apple ซึ่งก็มีความเลวร้ายไม่น้อยไปกว่า Microsoft เช่น การตั้งราคาเอาเปรียบ early adopter และการกั๊กสินค้าที่มีคุณสมบัติสูงขึ้น เพื่อให้ขายรุ่นต่ำกว่าได้มากๆ ก่อน

อีกอย่างคือผมไม่อยาก “เท่ห์” แบบ “ขาวๆ” เหมือนคนอื่นที่ “เท่ห์” แบบนั้นมากขึ้นเรื่อยๆ ครับ

Fedora 8 setup personal note

ผมอยากใช้ Linux มาตลอด แต่ติดปัญหาที่มันใช้กับ laptop ไม่ค่อยดี โดยเฉพาะเรื่อง wireless กับ suspend เดิมใช้ Ubuntu มาตั้งแต่ 6.06 ตอนนี้กำลังเปลี่ยนเป็น Fedora 8

หลังจากลองผิดลองถูกมาหนึ่งวัน พรุ่งนี้จะลงใหม่เพราะทำระบบเละไปหมด เลยอยาก list รายการสิ่งที่ต้องทำหลังจาก install ไว้เตือนความจำตัวเอง

1. ตอน install อย่าลืมเลือก package เอง เอาที่ไม่จำเป็นออก จะได้ลดความซับซ้อนของระบบ
2. ผมใช้ Lenovo Thinkpad X61 ซึ่งใช้ wireless adapter คือ Intel 3945 ใช้ driver iwl3945 ที่ Fedora ลงมาให้ได้ แต่ต้องไปเพิ่ม options iwl3945 disable_hw_scan=1 ใน /etc/modprobe.conf ถึงจะใช้ได้ ไม่งั้นมันจะหา access point ไม่เจอ เป็น bug ของ Fedora 8 **อย่าเพิ่ง update kernel เป็น version 2.6.24.xx เพราะจะหา wireless device ไม่เจอเลย ยังไม่รู้สาเหตุครับ**
3. เพิ่ม NetworkManager กับ NetworkManagerDispatch ใน System > Administration > Services โดย run ทั้งสองตัวนั้นและ save เพื่อให้มัน run ทุกครั้งที่เปิดเครื่อง ตัวนี้คือ widget ควบคุมการเชื่อมต่อ LAN กับ wireless ไม่งั้นจะเลือก access point ไม่ได้
4. เพิ่ม sudoers เพื่อให้ user เราใช้ sudo แปลงตัวเป็น root ชั่วคราวได้ วิธีคือเพิ่ม loginname ALL=(ALL) ALL ไปในท้ายไฟล์ /etc/sudoers โดยแทน loginname ด้วย user ของคุณ  ก่อนแก้ไฟล์นี้อย่าลืมเป็น root ด้วย su – ก่อน (บางคนบอกว่าเวลาลงซอฟท์แวร์ RPM อย่าใช้ sudo ให้เป็น root ฐาวรเลย (su -) ไม่รู้ทำไม ใครรู้ช่วยบอกหน่อยครับ)
5. เพิ่ม font ไทย ดูที่นี่เลย http://www.linuxlane.com/Fedora-7-Thai-Font
6. ลง Microsoft TrueType Fonts เพื่อให้ได้ tahoma มา ดูที่นี่ครับ http://www.mjmwired.net/resources/mjm-fedora-f8.html#ttf เค้าทำ RPM package ไว้ให้เลย
7. เพิ่ม Keyboard Indicator ลงใน taskbar และเพิ่มภาษาไทย default ลงในรายการ เพื่อให้สามารถพิมพ์ไทยได้ อย่าลืมตั้ง key เปลี่ยนภาษาตามสะดวก
8. ที่ volume control ต้องไปเปลี่ยนให้มันควบคุม PCM แทน Microphone ไม่งั้นไม่มีเสียง
9. ลง Firefox 3.0 beta 3! เคยลองลง nightly build ผ่าน repo แต่ไม่ค่อยดี คงไปเจอ build ที่พังอยู่ เลยแนะนำให้ไปโหลด official beta มา extract แล้วเรียกเองดีกว่า อย่าลืมโหลด Adobe Flash และ copy ไฟล์ libflashplayer.so ไปลง firefox/plugins ถ้า flash ไม่มีเสียง ต้องไปเอา libflashsupport.so จาก /etc ไปลงด้วย (จำไม่ได้แล้วว่าเอา libflashsupport.so มาจากไหน libflashsupport.so มาตอน install อยู่แล้ว) เพิ่มเติม: จริงๆ ไม่ต้อง copy ไฟล์อะไรทั้งนั้น ใช้ได้เลย สงสัยที่ผมต้อง copy เพราะตอนนั้นดันไปลง nightly build

ตอนนี้คิดออกเท่านี้ คงมีตามมาอีกเรื่อยๆ กว่าจะ setup ให้ใช้งานได้นี่เหนื่อยแฮะ แต่คุ้มถ้าคิดว่าเรากำลังใช้ของที่ไม่ได้มาจาก corporate evil อย่าง Microsoft และ Apple

เพิ่มเติม: สิ่งที่ยังทำให้ใช้งานไม่ได้

1. suspend แล้ว พอ resume หน้าจอไม่มี backlight แก้ชั่วคราวโดยกด Ctrl + F1 เพื่อเข้า console แล้วกด Ctrl + F7 เพื่อกลับสู่โหมดแสดงผมปกติ อย่างไรก็ตามยังมีปัญหาอีก คือหลัง resume บางที พวก network connection จะใช้ไม่ได้ กำลังคิดจะลองแก้โดยการ restart dbus เสร็จแล้วได้ผลอย่างไรจะมาบอกที่นี่
2. ความสว่างหน้าจอไม่คงเส้นคงวาเวลาไม่เสียบปลั๊ก คือผมตั้งไว้ให้มันสว่าง 50% เวลา on battery แต่บางที พอ reboot มันจะสว่าง 100% ต้องเข้าไป Power Management ถึงจะลดความสว่างกับมาเอง วิธีแก้ชั่วคราวคือทำ shortcut เรียก Power Management ง่ายๆ
3. ภาษาไทยใน Firefox 3 beta 3 ยังไม่ตัดคำ ทั้งๆ ที่มี libthai แล้ว ใครรู้ช่วยบอกหน่อยครับ เพราะผมเข้าใจว่าใน Ubuntu ตัดคำได้แล้ว